Alle oude systemen lijken tegelijkertijd over de hele wereld wel vast te lopen: de economie, de zorg, het onderwijs en ga zo maar door. Otto Scharmer constateert in zijn interessante boek ‘Theory U‘ dat er een fundamentele verandering noodzakelijk is voor de toekomst: een totaal nieuwe manier van kijken en doen. Er zijn een nieuw soort leiders nodig om deze kar te gaan trekken. Hij interviewde 150 van dit soort nieuwe leiders over de gehele wereld die het wel voor elkaar hebben gekregen om diepe veranderingen door te voeren. Hij verzamelde de kennis van deze nieuwe werkwijze in zijn boek om te delen hoe deze mondiale verandering met elkaar te kunnen gaan vormgeven.

Fritjof Capra schreef het lang geleden al in een van zijn boeken: alleen de kunstenaars spelen nog een serieuze rol waarmee ze de hedendaagse mens weten te inspireren. Kunstenaars ontwikkelen namelijk een intuïtieve vorm van bewustzijn. Dat geldt ook voor de krijgskunstenaars.  Als je in de krijgskunsten gaat nadenken, ben je feitelijk al dood. Als aikidoka’s trainen we alleen maar onze intuïtie; hoe verder je komt, hoe meer je er leert op te vertrouwen. Kunstenaars, vertelt Fritjof, kunnen de intuïtieve verbeelding vorm geven én deze in werking stellen. Ze geven daarmee de onbewuste signalen door voor de inmiddels al broodnodige verandering.

Otto komt in zijn boek met een prachtige metafoor over kunstenaars. Je kunt vanuit drie perspectieven kijken naar een kunstenaar: 1) achteraf, naar het resultaat; 2) tijdens, als hij bezig is met zijn werk – het proces; en 3) vooraf: als hij voor het blanco doek staat. Over de eerste twee stappen zijn al miljoenen boeken geschreven, maar over deze laatste stap gaat het boek Theory U. Daar gebeurt het namelijk. Daar bepaal je de richting waarnaar je toe wilt en onderweg werk je hard aan het steeds concreter krijgen van dit beeld. Je intuïtie weet namelijk, veel beter dan ons hoofd, haarfijn waar je naar toe moet. In aikido leer je goed te luisteren naar de feedforward van je uke – en van je eigen lichaam, wat voor jou de juiste weg is om te gaan volgen. Tijdens de les heb ik gisteravond met een applicatie laten werken: als je vastloopt in de techniek, kies dan direct een andere oplossing in plaats van door te duwen. Verras jezelf met dit soort experimenten en durf te ervaren hoe prettig ze voelen.

De andere inspirerende relatie die ik met aikido zie, is dat je in aikido kunt oefenen niet met wie je nu al bent, maar die je wilt gaat worden. Je maakt een beeld hoe je als toekomstig aikido zou willen zijn en daar ga je hard aan werken tijdens de training. Het is lastig om te veranderen. We nemen ons steeds van alles voor, maar vallen vaak terug in oud gedrag. Met deze metafoor kunnen aikidoka’s constant eraan werken om zichzelf uit het karrenspoor te trekken waar de meesten in vast blijven lopen: blijven experimenten totdat het goed voelt en het steeds beter past bij de geesteshouding waarnaar je streeft. Eenvoudigweg door dat toekomstige beeld dat je van jezelf hebt gemaakt te leren vasthouden tijdens het trainen. Zo werk je als aikidoka vanuit het verleden in het heden bewust aan een andere toekomst.