Het is erg onrustig in de wereld. Je staat er ook versteld van wat mensen andere mensen aandoen. Het boek ‘De nieuwe economie’ van Marga Hoek laat ons een glimp van de toekomst zien, die mijn zeker positief geraakt heeft. De kern van de toekomst bevat de aikido filosofie in de nieuwe economie. Er is een radicale gedragsverandering gaande, een zeer positieve tegenbeweging, die ik eerst niet zo in de gaten had. Natuurlijk voel je wel veranderingen, maar ik begrijp ze nu beter en zie ze ook overal om mijn heen. Wat is er dan zo veranderd? De nieuwe generaties geven steeds minder om bezit! Het is een transformatie die er langzaam onzichtbaar is ingeslopen. Maatschappelijk verantwoord ondernemen noemen ze het. Het is de tegenhanger van eigendom: het nieuwe model is gebaseerd op het delen, ruilen of toegang krijgen tot producten. Een toekomst met een hogere waarde voor de mensen en de wereld. Voorbeelden zijn Netflix of Itunes waar je abonnementen afsluit voor het luisteren of kijken naar films of muziek. Ze hoeven de CD niet langer in bezit te hebben; minder kosten, minder troep op zolder en minder afval.

De nieuwe economie is circulair vertelt het boek ons: de producent is en blijft eigenaar van het product en er dus ook verantwoordelijk voor. In Japan zijn ze al een stuk vooruit in de tijd: slechts vijf procent van het gebruikte product beland daadwerkelijk op de schroothoop. Nieuwe producten worden uit de oude producten gemaakt. Een mooie stap vooruit. Rolls Royce verkoopt bijvoorbeeld geen vliegtuigmotoren meer, maar vlieguren. Alleen de tijd dat de motoren werkelijk draaien, worden betaald. De fabrikant blijft de eigenaar. De klant betaalt in termijnen, afhankelijk van de levensduur. Het is dus niet meer de koop zelf die belangrijk is, maar de relatie tussen de klant en de afnemer. De relatie, die wordt nu het belangrijkste. De dienst en niet het product. Dat vereist een veranderende grondhouding met andere competenties voor de toekomst voor ieder van ons.

De sociale activa noemt Marga het, als kapitaalsoort. De toegevoegde waarde van de menselijke relaties. Deze relaties zorgen voor stabiliteit in de samenleving. Dit alles draagt straks bij aan een maatschappelijke weerbaarheid. Hoe je in relaties met elkaar omgaat, bepaalt in hoge mate het succes van de nieuwe economie. En laat dat nu juist datgene zijn wat de aikido traint: combinatiekracht. Het vermogen om verschillende ogenschijnlijk tegengestelde belangen op een creatieve manier te verenigen. Het streven naar een manier van werken niet ten koste van de ander, maar juist door samenwerking met die ander. Elkaar continu uitdagen om tot nieuwe oplossingen te komen. Waar de oude keten ging om macht, beheersing en regie is het nieuwe denken anders: gelijkwaardigheid, gebruikmaken van ieders kracht ten behoeve van een gezamenlijk resultaat. Dit leidt tot een hoger probleemoplossend vermogen, aldus Marga.

Aikidoka’s doen niet anders dan zoeken naar die verbinding om beweging te vernieuwen. Waarde toe te voegen in die verbinding door gelijkheid en gezamenlijkheid. Ondernemen in de nieuwe economie gaat over het vermogen om je aan te passen en flexibiliteit. Die eigenschappen zien we terug bij uke (aanvaller), die na de aanval de ontvanger van de techniek wordt. Dat onwaarschijnlijke vermogen, om in het moment te kunnen schakelen, is in mijn overtuiging uniek. De tori (verdediger) traint zelfbewustzijn en -reflectie omdat deze de relatie met de aanvaller in harmonie dient te houden. Reflectie in actie. Het zijn dit soort skills, laten we het vernieuwingskracht noemen, waardoor wezenlijke samenwerking tot stand kan komen. Het succes hangt niet af van een individu, maar gaat over de interactie tussen de individuen. De relaties hebben in de nieuwe economie de hoogste prioriteit en niet het winnen, net als in aikido. Het doet me goed te lezen de manier waarop wij in de toekomst met elkaar omgaan, gestoeld is op de filosofie van onze krijgskunst.

Bovenstaand artikel is geïnspireerd op het boek ‘De nieuwe economie’ van Marga Hoek.