Een nieuw experiment tijdens het zomerrooster. Er dwalen op het internet diverse lijsten rond waarin de top 10 meest gebruikte aanvallen op straat staan. Deze lijsten zijn gebaseerd op serieus onderzoek met veel interviews waarin zowel daders als de slachtoffers aan het woord komen. De onderzoeken zijn gericht en gebaseerd op vooral het eerste contact met de slachtoffers. Er zijn ook video’s van te vinden. Met Danny, een van onze leraren bij AGH, heb ik een drie lessen voorbereid voor tijdens het zomerrooster waarin we de meest gebruikte aanvallen eens de revue wilden laten passeren. Het doel was in de eerste instantie om te zien en vooral zelf te ervaren hoe je zou reageren als iets dergelijks je zou overkomen. Daarmee heb je een waardevolle gevoelservaring gekregen en tegelijkertijd mogelijk ook een doel om naartoe te werken voor het komende seizoen. De algemene lijst met top tien aanvallen hebben we voor de klas voorgedaan. Danny en Benjamin vooraf ingefluisterd hoe ze beiden hun rol het beste konden spelen. Danny zou de agressor spelen en Benjamin het slachtoffer. Ik zou de aanvallen stuk voor stuk eerst mondeling toelichten en vertellen wat de bedoeling van de aanvaller zou zijn in de betreffende aanval. Daarna het rollenspel ter illustratie.

Het publiek dat aanwezig was tijdens deze ‘demonstratie’, was in principe goedgeluimd en vooral ook erg nieuwsgierig wat er nu precies zou gaan gebeuren. Nou, dat loog er niet om. De twee aikidoka’s speelden hun rollen perfect en het werd al snel heel stil aan de kant. Een schok, bij sommigen; hier en daar zag ik zelfs een gezicht wit wegtrekken. De dader bleef nadat het slachtoffer was gevallen, namelijk zogenaamd doorslaan en schoppen; het slachtoffer schoot in een foetus houding en probeerde zichzelf te beschermen. Heel heftig om te zien. De eerste les hebben we een aantal aanvallen gekozen en gevraagd aan de leerlingen om zelf eerst eens te kijken wat er zou gebeuren. In de tweede instantie de opdracht gegeven om te proberen er op een aikido-achtige manier uit te komen. De succesvolle voorbeelden voor de klas gehaald, zodat we van elkaar konden leren. Daarna het getoonde weer proberen in de praktijk. Veel wisselen van partner, want het werkt natuurlijk anders met iemand van zestig kilo, dan met iemand van zo’n honderd kilo. Het was aangenaam verrassend om te zien hoeveel aikido oplossingen er ontstonden. Heel veel ikkyo’s kwamen er tevoorschijn. Hier en daar zelfs een kote gaeshi of shiho nage.

De tweede les ging over de top tien van de man-tot-man gevechten. Na de eerste ervaring was nu gekozen om er een wat meer aikido les structuur onder te leggen. Mannen pakken elkaar sneller vast bij de schouder of het revers en gaan daar dan aan trekken. Dat zorgt voor een balansverstoring en dan wordt er doorgeduwd of getrokken totdat je op de grond ligt. Dan begint de echte ellende. Er is ook vaak een combinatie van eerst trekken en dan een stoot. De zogenaamde ‘kroeghoek’ is hier blijkbaar heel populair. Hier eerst wat kata dori’s met elkaar geoefend, waar nu het belang van de irimi ineens heel duidelijk werd. Opvallend was overigens al deze drie lessen, dat het commitment van de aanvaller zo sterk naar voren kwam. Iedereen was heel erg ‘aan’. Dat maakt het werk wel lastiger. Wat mooi was om te zien en ook past in een aikido dojo was, dat als het niet lukte, er ruimte gemaakt werd om elkaar tussendoor wel een succesje te gunnen. Na dat succes de druk weer opvoeren in de aanval om het nog eens te testen. Zo groeit het zelfvertrouwen in het doen van de technieken, ook onder steeds meer realistische druk. Keihard werken voor iedereen.

De derde training ging over de meer man-tot-vrouw gevechten. Die lijst is verdeeld in twee top vijf aanvallen: een met pakkingen en wapenbedreigingen van de zijkant of voorkant; een met pakkingen voor aanvallen van achteren. Vanuit het eerste contact is het namelijk in dit soort gevallen zo dat de dader het slachtoffer vaak weg wil leiden naar een andere plek. De pakkingen op deze lijsten zijn zeer nauwkeurig beschreven, dus makkelijk om met elkaar te oefenen. Een aantal zijn bij ons al ingebakken als bijvoorbeeld de morote dori’s. Bij sommige aanvallen is het even zoeken, maar ook hier vielen wij als aikidoka’s terug op getrainde reflexen. Geweldig om te zien wat er onbewust al geprogrammeerd is bij ieder van ons in de dojo de voorbije jaren. Bij de aanvallen van achteren, heb ik gebruik gemaakt van oplossingen uit de recente zomerschool in Markelo met Wilko en Bruno. Het zoeken naar assen en de verticale snijbewegingen die we daar hebben opgepikt, kwamen hier ook prima tot hun recht. Zelfs met de dreiging van ook het wapen in de rug, bleek dat er door te draaien naar de rug van de dader we er redelijk goed tot zelfs ongeschonden mee weg kwamen.

De dader is in het voordeel, want hij kiest de plek, de situatie, het tijdstip en verwacht daarom een angstig en huilend iemand. Hij voelt zich de meerdere. Onderzoek toont aan dat vrouwen die zichzelf verzetten het beste ervan afkwamen; dat zij bovendien zelden werkelijk geslagen of gesneden worden. En zelfs als er toch gevolgen waren, zij de naschok of PTS-syndroom beter konden verwerken dan diegenen die niets deden. Onderzoekers schrijven dat als een aanvaller wil slaan of steken, dat sowieso gaat gebeuren los van het feit of er wel of geen weerstand wordt gegeven. De uitdaging is om de rolverdeling met een verrassing te doorbereken. Verwarring te stichten. Het initiatief terug te pakken. Dit bereik je door zelfcontrole: rechtop staan en de agressor recht aankijken. Maak duidelijk dat je het niet pikt. Zeg ‘nee’ als hij je dingen wil laten doen die je niet wilt doen, ook al dreigt hij met de vreselijkste dingen. Het advies is wel: ga niet stilstaan, blijf bewegen, dan is het moeilijker om vast te houden. Blijf doorgaan in de richting waarheen je wilt ontkomen. Laat in geen geval machtsongelijkheid toe: daarmee voorkom je de slachtofferrol. Als het je lukt, dan heb je de macht weten te houden over jezelf en dat geeft een groot gevoel van vrijheid.

De extra informatie komt mede uit het boek Omgaan met agressie van Geuk Schuur.