Enige tijd geleden leek het wel of iedereen hard op weg was de wereld in tweeën te splitsen. De vechtsporten waar men de ander zo snel mogelijk probeert uit te schakelen waren onder de jeugd enorm populair. Dit vaak tot wanhoop van de opvoeders. Morele chaos. Is het eervol om iemand genadeloos op de pijnbank te werpen en hem daar op te houden? Kan dat eervol zijn? Het is de weg van stekelige teleurstelling waar gelukkig een verandering in aan het komen is. De wereld scheiden, gaat over een standpunt innemen en vanuit daaruit oordelen. Alleen door ons zelf zijn er tegenstellingen. Aikido (letterlijk vertaald: de weg van harmonie) probeert daar een verandering in te brengen. Het is die verandering die nu opzien baart. ‘Tussen die twee tegenpolen, ligt nu de bevestiging van de verandering. Eeuwig hetzelfde dat zou niemand willen. De eeuwigheid gaat niet rechtdoor, maar werkt meer als een draai maken waarin alles telkens weer terugkeert. Beweging is cirkelvormig, zowel in tijd als in ruimte.’

Er komen steeds meer aanvragen voor aikido workshops op scholen. Die dynamiek daar gaat het om. De afgelopen weken heel druk: hele dagen op diverse basisscholen (zelfs vanaf groep vier); in Rotterdam vorige week VMBO alle vierde-klassers gedraaid en vandaag in Woerden op de Kalsbeek een gemixte groep van vier Havo en vier Vwo, een thuiswedstrijd. Niet voor niets is Aikido Nederland de snelst groeiende sportbond bij NOC*NSF. Het lijkt wel of de wens van de verandering vanuit de jeugd zelf komt. Dat is een goed teken. In de workshop vandaag vertel ik ook dat aikido er niet op uit is om de ander ‘de kraaienmars te laten blazen’. Wij kijken of we de aanval kunnen laten samenvallen met de reactie van de verdediger. Er rust in brengen. We trainen voor haast een gezamenlijke aankomst. Het is een andere gedachte dan het uitschakelen. ‘Het is een soort bondgenootschap voor elkaar, in plaats van zoals anderen ernaar streven een bondgenootschap tegen elkaar te sluiten.’ 

Vandaag een groep van achttien meiden en jongens op de mat voor een workshop van twee uur. Bij aankomst, is er een aantal te vroeg: “Kan ik u vast ergens helpen meneer? Wow, ja graag! We leggen twee matten aan weerszijden van de zaal ter voorbereiding. Het eerste uur werken we aan  basisvaardigheden van aikido: stand, houding, rollen en vallen. Daarna kies ik ervoor om een techniek helemaal uit te werken, die we in het tweede uur ook met het zwaard gaan beoefenen. “Gaan we met zwaard werken?! Dat is echt awesome!!” Als we aan het werk zijn met het zwaard roept een van de jongens voor de grap tegen zijn partner: “Sla maar bitch.” Zij kijkt hem rustig aan, strekt haar rug wat rechter, vernauwd haar ogen iets en kijkt hem strak aan. Hij schrikt ervan en voegt er haastig aan toe: “Maar niet te hard hoor!” De sfeer is goed. Er wordt gelachen en hard gewerkt. Aan het einde van het tweede uur moeten ze het aan elkaar laten zien, wat ze geleerd hebben. Bas Smeulders kijkt mij aan vanuit de zijkant van de mat. Niet slecht, zie ik hem zeggen met zijn lichaamstaal.

Een collega sport leraar vertelde vanochtend dat er een school is gestart die jongeren elke ochtend als eerste een uur laten sporten. Het onderzoek gaat bevestigen dat deze aanpak het leervermogen van de deelnemers vergroot. Het aantal inschrijvingen was binnen korte tijd van 75 naar 150 deelnemers gestegen. Deze week kreeg ik ook een email van een collega aikido Gildelid doorgestuurd: een vacature voor een vaste aikido docent op een basisschool in Rotterdam. Toeval? Gevraagd wordt om aikido lessen te verzorgen aan alle groepen. De gedachte is dat de leerlingen elkaar op een andere manier leren kennen; en dat de vereiste mindset en discipline op den duur een respectcultuur in de hand zou moeten werken. Aikido voor het bijbrengen van nieuwe skills op het gebied van fysieke, sociale en mentale vlak. Het is goed dat aikido ineens zo in zwang raakt. Laten we hopen dat onze krijgskunst de gewenste verandering ‘tot klinkend leven gaat wekken’.

Aangehaalde citaten komen uit het prachtige boek ‘De Toverberg‘ van Thomas Mann.